Peter Katz: "Voor mij is de dood iets heel echts"

De Canadese singer-songwriter Peter Katz is deze week vijf avonden op rij door heel Nederland live te bewonderen. Afgelopen woensdag speelde Katz in Merleyn te Nijmegen. Het had echter allemaal heel anders kunnen lopen, aangezien bij de muzikant op zijn negentiende leukemie werd vastgesteld. Die diagnose van toen heeft nog altijd een grote impact op het leven van Katz en zijn latere liedjes, zo vertelt hij.

Peter Katz wandelt met zijn akoestische gitaar in de hand door de Nijmeegse concertzaal Merleyn naar het podium en begint met Days And Nights, het openingsnummer van zijn nieuwe plaat. Het publiek, dat iets meer uit meisjes dan jongens bestaat en waar ook een paar oudere muziekliefhebbers tussen staan, is getuige van een sterk begin. Katz vertolkt niet alleen zijn liedje, maar neemt ook bepaalde partijen op waar hij later weer overheen speelt. De Canadees verplaatst zich graag in andere personen voor zijn liedjes, zoals in Son. Voor de show legt Peter Katz uit waarom hij dat nummer, en sowieso veel van zijn verhalende liedjes, door de ogen van een andere persoon dan hijzelf vertelt: “Het voelde instinctief goed aan om vanuit mijn vaders perspectief te schrijven. Ook is het voor mij makkelijker om creatief te zijn als ik me in iemand anders verplaats dan dat ik puur over dingen die zich in mijn eigen hoofd afspelen schrijf.”

Terugkerende thema’s
Sommige songteksten van Katz zijn als een soort gedichtjes die je in poëziealbums leest. Op zijn nieuwe album, dat wordt opgedragen aan zijn vrouw Andrea - die een soortgelijk hectisch artiestenleven als haar man heeft door haar carrière als danseres - staat ook weer een liedje dat naar aanleiding van een geboorte is geschreven. “Little One heb ik voor mijn nichtje Alice geschreven. Elke keer als er een kindje in mijn familie wordt geboren schrijf ik een liedje.” Eerder waren dat Mikayla’s Song en Jackson’s Song. Het album Still Mind Still waar Peter Katz in Nijmegen vooral van speelt is een troostend album dat vol staat met rustgevende luisterliedjes. In It Was You zingt hij ‘My time has come’, maar die regel kun je niet slechts zien als een statement dat Peter Katz klaar is om nu een beroemd muzikant te worden, maar leent zich voor meerdere interpretaties. 

“Het gaat over een vrouw die haar man en dochter in dezelfde week verloor. Ze hadden allebei kanker. Maar ik dacht tegelijk ook aan mijn grootouders, die zijn al 65 jaar samen en onafscheidelijk. Daarnaast dacht ik aan mijzelf en mijn vrouw, we zijn nu acht jaar samen en ik kan me niet voorstellen dat je iemand verliest waar je zoveel van houdt en waar je hele leven om heen is gebouwd. Maar het leven gaat door wanneer iemand sterft. ‘My time has come’ gaat over het feit dat ze niet meer weet waar ze voor moet leven. Dat ze klaar is met het leven. Het is heftig, maar It Was You zie ik ook als een oprecht liefdesliedje.”

De dood is een thema dat vaak voorkomt in de liedjes van Katz, en dan met name het accepteren van het feit dat het leven niet eeuwig voortduurt. Toch zijn nummers als Forgiveness, The Fence en Oliver’s Tune  absoluut niet zwaar deprimerend. Die terugkerende onderwerpkeuze komt overigens ergens uit de diepste emoties van de songwriter zelf vandaan, vertelt hij. “Ik wil er niet te veel over praten, maar toen ik negentien jaar was werd bij mij leukemie vastgesteld. Dat heeft mijn hele perspectief op het leven veranderd. In Oliver’s Tune zing ik daar ook over. Voor de diagnose had ik veel plannen in het leven, maar toen ik wist dat ik ziek was, kon ik mijn leven plotseling niet verder vooruit plannen dan twee weken. Voor mij is de dood iets heel echts. Het is voor mij niet iets dat ver weg is of iets dat nooit gebeurt. Ik weet dat ik er misschien wel morgen al niet meer kan zijn. Al ben ik daar op dit moment niet heel bang voor of depressief door geworden, het heeft me eerder bewust gemaakt van mijn eigen sterfelijkheid.”

Indrukwekkend
Even terug naar het concert. Katz speelt het nummer Oliver’s Tune zonder microfoon middenin de zaal op de ‘dansvloer’ tussen het publiek. Het openhartige verhaal tijdens het interview laat hij achterwege, maar zijn song over de aan leukemie overleden Oliver Schroer is indrukwekkend. Hij verplaatst zich in de beroemde Canadese violist die zijn laatste concert op aarde geeft en het is muisstil in de zaal. Alsof de zielen van beide muzikanten op dat moment in één en dezelfde persoon zijn. Hij brengt het verhaal meer dan een ander geloofwaardig door zijn eigen gevoelens en ervaringen. Katz, eerder op de dag: “De manier waarop hij met zijn naderende dood om ging wilde ik ook ervaren door op dezelfde plek (een kerk in Toronto)  waar Schroer zijn laatste show gaf te spelen, zodat ik meer met hem in verbinding kan staan.”

Tovenaar
De rustige liedjes, met de zwaarmoedige verhalen waarop ze gebaseerd zijn, vormen maar een klein deel van de avond. Katz leidt veel nummers in door vaak op wat stuntelige wijze een verhaal te vertellen, zoals bijvoorbeeld Glen Hansard (The Frames) ook zo mooi kan. Grappig is de jeugdherinnering van zijn mislukte acteerprestatie in een voorstelling van The Wizard Of Oz op school die de rookmachine naast het podium bij Katz oproept. En met name dan de wijze waarop hij met gitaar door de rook rondloopt en “I’m The Wizard” zegt in deze zaal, die toevallig ook de naam van een beroemde tovenaar draagt. Met veel zelfspot verhaalt Katz ook over de lege zalen waar hij in heeft gestaan of de tijd dat hij als geheel misplaatste artiest op een avond vol hardcore metalbands was geprogrammeerd. Zijn charmes slaan aan bij veel meisjes, die hoorbaar teleurgesteld zuchten als Peter vertelt over een liedje voor zijn grote liefde, zijn vrouw Andrea waar hij lange tijd heimelijk verliefd op was. Win Your Heart is in de week van Valentijnsdag mooi wegdroommateriaal voor de bezoekers van zijn concerten. 

Een meisje, dat al langer een groot fan van Peter Katz is, heeft na het uitverkochte concert op 14 februari in Utrecht een praatje met haar idool aangeknoopt en is nu zowaar uitgenodigd op het podium om samen met haar held - en het publiek in Merleyn - het liedje Carried Away te zingen. Het resultaat mag er wezen en de stemmen mixen prachtig. Alsof ze het duet al veel vaker dan die ene soundcheck gerepeteerd hadden. Katz houdt van spontane acties: “Ik ben iemand die voor alles open staat en ja zegt tegen een idee. Dat maakt het muzikant zijn interessant.” Zelf heeft Katz ook heel wat idolen. “Ik houd van Joni Mitchell, Leonard Cohen, Bob Dylan, Van Morrison, Damien Rice en Glen Hansard.” Stuk voor stuk singer-songwriters die op een podium nog meer emotie en puurheid in de muziek leggen. Ook Katz wil het liefst alleen maar live spelen. “Ik begrijp het maken van studioalbums nog steeds niet helemaal goed, het is een verplichting vergeleken met mijn grote liefde: het optreden voor mensen.”

Juno Award
Hoe graag hij ook concerten geeft, na de vijf Nederlandse shows gaat Peter Katz genieten van twee weken welverdiende rust. De telefoon gaat uit en de mailbox zal niet gecheckt worden. “Een groot deel van mijn leven is heel erg sociaal en druk. En daar geniet ik van: praten met mensen na de shows en interviews geven. Maar ik houd ook van volledige stilte. Tijdens vakanties ga ik graag naar de bossen om de rust op te zoeken. Vorig jaar ben ik trouwens twee weken naar de Grand Canyon geweest. Zonder telefoon of internet. Ik houd van de extremen in mijn leven: eerst een tijd van veel shows en verhalen vertellen, maar om de energie te vinden voor zes weken lang alleen non-stop te touren heb ik ook het andere uiterste nodig.” Die energie op het podium heeft erkenning gekregen. De vorig jaar uitgebrachte live-cd/dvd van een show in Toronto heeft in zijn thuisland grote indruk gemaakt en is genomineerd voor een Juno Award, de Canadese Grammy’s, die begin april uitgereikt zullen worden.

“Ik kan het nog steeds niet geloven. Die nominatie is de grootste shock uit mijn carrière tot nu toe. Toen het bekendgemaakt werd, was ik aan het lunchen en mijn telefoon bleef maar gaan. Dit soort dingen helpen me om muziek te kunnen blijven maken.” Nu is Peter Katz nog afhankelijk van fans die sponsoren en in ruil daarvoor in het cd-boekje terecht komen.

“Dat de live-cd die aandacht krijgt, is ongelooflijk. Maar als ik die award ook daadwerkelijk win, denk ik niet dat ik opeens groot word. Misschien komen er wat meer aanbiedingen op me af, maar het gaat toch vooral om mensen te kunnen laten genieten van je muziek. Dat is écht nodig om ergens live te mogen spelen, een award helpt me niet om nieuwe fans te krijgen. Het gaat erom dat ik altijd moet proberen goede muziek te maken.”

Albums als kindertekeningen
Terugkijkend op zijn eerdere werk is Peter Katz niet al te positief. Een fanfavoriet als The Fence stond al op een album uit 2004, dat productioneel nog wat amateuristisch was. “Ik heb dat liedje opnieuw uitgebracht, want mijn eerste platen verkoop ik niet meer. Het waren mijn eerste stapjes in de muziekwereld. Het zijn als kindertekeningen die je moeder op de koelkast hangt en waar je op dat moment trots op bent, maar ik wil liever niet dat mensen die oude opnames als eerste horen. Helaas zweven ze nog wel rond en ik kan dat niet tegenhouden. Aan de andere kant: zonder die cd’s zou ik niet tot hier gekomen zijn.” En na het schrijven van steeds weer betere liedjes - met ogenschijnlijk simpele poëziealbumachtige teksten die vaak diepere betekenissen blijken te hebben - is Peter Katz nu op de drempel van zijn grote doorbraak. Maar door de heftige periode uit zijn jeugd is hij wel meer dan een ander bewust van zijn eigen sterfelijkheid en leeft hij vooral in het nu. En daarom speelt Peter Katz elk concert, ook het mooie optreden in Nijmegen, alsof het zijn laatste is.

Peter Katz is vrijdag 17 februari nog te zien in de Paradijskerk, Rotterdam en zaterdag 18 februari in Paradiso, Amsterdam.